E-ticaret kavramı

Uygulama şekilleri

E-ticaretin tarafları

Gelişme süreci

E-ticaretin Etkileri
  Avantajları ve dezavantajları

Tüketicinin korunması

Türkiye'de mevcut durum

Dünyada mevcut durum

Anket sonuçları

 
  Anasayfa   Linkler  Hakkımızda  E-Mail

 

  z

Tüketicinin korunmasına ilişkin Dünyadaki ve Avrupa Birliği'ndeki gelişmeler şu şekilde bir seyir izlemektedir:

 Dünyada tüketici hareketi ve tüketicinin korunması fikri, günümüzdeki anlayış ile ilk kez ABD'de karşımıza çıkmış, oradan tüm dünyaya yayılmıştır. ABD'de, zayıf konumdaki tüketicileri daha güçlü kılmak amacıyla,  gerek federal devlet düzeyinde gerek tek tek eyaletler çapında çok sayıda yasa hazırlanmış ve mahkeme içtihatları ile bu koruma desteklenmiştir. Ancak   konunun   genişliği   dolayısıyla,   tek   bir   yasa   hazırlanmamış,   tüketici   hukukunu ilgilendiren konular ayrı ayrı ve oldukça kapsamlı bir seklide düzenleme altına alınmıştır. ABD'de Sanayi Devrimi'nden bile önce, "kusursuz sorumluluk" ilkesi benimsenerek, tüketici güvenliğinin temeli atılmıştır. Mamulün tüketiciye zarar vermesi halinde, bu zararın kendi kusurundan ileri gelmediğini üretici ispatlamak zorunda bırakılmış; böylece ispat yükünün ağırlığından kurtulmak isteyen üreticiler, mamullerini standartlara uygun üretmeye ve kalite belgeleri almaya başlamışlardır. Amerikan Standartlar Enstitüsü, Amerikan Kalite Kontrol Derneği ve basın mamullerin kalitesini denetlemede önemli bir rol üstlenmiştir. ABD'de yaşanan bu hızlı gelişimin etkisiyle, önce gelişmiş ülkeler, onları takiben gelişmekte olan ülkeler, kendi hukuk  sistemlerini tüketiciyi koruyucu hükümlerle güçlendirmeye başlamıştır.

Uluslararası pek çok kuruluş da, bu alanda önemli çalışmalar yürüttüğü gibi, yine ülkelere büyük ölçüde destek vermektedir. Bu kuruluşlar arasında en önemlileri Birleşmiş Milletler ve OECD olarak belirtilebilir. Birleşmiş Milletler bünyesinde tüketicinin korunması konusu ilk kez ayrıntılı olarak 1975 yılında ele alınmış ve bu alanda uluslararası boyutta çalışmalar yapılması kararlaştırılmıştır. Ardından 9 Nisan 1985 tarihinde üye ülke delegasyonlarının oybirliği ile "Tüketicinin Korunmasına İlişkin Temel Esaslar" isimli Deklarasyon kabul edilmiştir.  Bu Deklarasyon ile hem sekiz başlık halinde tüketicilerin temel hakları ortaya konulmuş, hem de tüketicinin korunmasına ilişkin temel hedefler en genel anlamı ile belirlenmiştir. Güvenlik ve güven duyma hakkı, bilgilenme hakkı, seçme hakkı, temsil edilme (sesini duyurma) hakkı, temel ihtiyaçların karşılanması hakkı, tazmin edilme hakkı, eğitim hakkı, sağlıklı bir çevreye sahip olma hakkı Deklarasyon ile belirlenen temel haklardır. Birleşmiş Milletlerin yanı sıra, yine uluslararası bir kuruluş olan OECD'de, tüketicinin korunmasına ilişkin kapsamlı çalışmalar yapmaktadır. Tüketiciyi ilgilendiren pek çok değişik ve özellikle yeni alanlara ilişkin araştırmalar yapan OECD, bulgularını ayrıntılı raporlar halinde yayınlamaktadır. Örneğin son olarak, Eylül 1999 tarihinde, tüm dünyada hızla gelişen ancak tüketicinin de büyük ölçüde korunmasına ihtiyaç duyulan elektronik ticaret alanında “Elektronik Ticarette Tüketicinin Korunmasına İlişkin Temel İlkeler" isimli bir rapor taslağı yayınlanmıştır. OECD raporları ile hem yeni gelişen kurumlara hukuki açıdan yaklaşılmakta hem de yeni gelişmeler karşısında tüketicilerin nasıl daha etkili korunabileceği üzerinde durulmaktadır. Küreselleşmenin kazandığı ivme dolayısıyla tüketicinin korunması açısından uluslararası gelişme ve  ilişkilerin izlenmesi yaşamsal öneme sahiptir.

 Bu ilişkiler iki ana grupta ele alınabilmektedir:

*   Resmi nitelikteki ilişkiler,

*   Gayri resmi nitelikteki ilişkiler.

 Resmi nitelikteki ilişkiler; Hükümetler arasında, hükümet ve Avrupa Birliği ilişkileri, hükümet ve Birleşmiş  Milletler ilişkileri, hükümet ve uluslararası tüketici örgütleri ilişkileri ve hükümet ve Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ilişkileri olarak özetlenebilir. Gayri resmi nitelikteki ilişkiler; genel olarak tüketici örgütleri ve diğer sivil örgütlerin  kanalları ile sürdürülecek ilişkilerdir.

kitapyurdu.com  ideefixe.com

Pusula Yayıncılığa teşekkür ederiz.

2002 eticaret.org

 Tüm hakları saklıdır. İzinsiz kopyalanamaz

by By