Aynı zamanda sosyal medyanın önemi artarak daha fazla kitlelere ulaşmak ve iletişimi arttırmak öncelik haline geldi.İstanbul Aydın Üniversitesi ve İstanbul Bilgi Üniversitesi E-Ticaret Kulüpleri liderliğinde gerçekleşen ve birçok üniversitede kurulum aşamasında olan ”E-Ticaret Kulüpleri” projesi hızlı bir şekilde ilerlemekte.”Gençler E-Ticaret’e Atılıyor! 2010” Konferansı ile başlangıçta çok iyi bir duruş sergileyen e-ticaret kulüpleri, daha büyük organizasyonlarla isimlerin çokça bahsedileceğe benziyor.

Türkiye’de belirli üniversitelerde yüksekokul olarak okutulmakta olan ‘E-Ticaret’ bölümü akademik olarak ihtiyaca cevap vermemekte ve müfredatların güncelliği tartışılmaktadır.Birçok üniversitede bölüm kapatıldı ve dersleri ilgili bölümlere dağıtıldı.Bu yüzden ‘E-Ticaret Kulüpleri” nin üniversitedeki varlığı daha büyük önem arzetmektedir.Beykent Üniversitesi E-Ticaret Kulübü ile organizasyonlarına ”Web’in Geleceği ve E-Ticaret” Konferansı ile devam eden kulüpler , konu itibariyle e-ticareti belli kriterlerde ele alarak konunun uzmanı ve başarı hikayeleriyle internet ortamında hatrı sayılır cirolara sahip firmaların yetkili isimleri bilgilerini yeni nesil ticaret sistemini değerli katılımcılarla paylaşacaklar.Konferans bir gün sürecek ve yaklaşık 6 saatte tamamlanacak.Konu itibariyle; sosyal medya önemi,webin geleceği,dropshipping sistemi,e-broker olmak, e-ticaret arkaplan çözümleri, pazarlama yöntemleri, yazılım ve grafik altyapıları, e-ticaretin geleceği konularını içermektedir.Diğer organizasyonlar gibi verimli ve bir o kadar da keyifli bir konferans sizleri beklemekte.E-Ticaret dünün hayali, bugünün ihtiyacıdır.

Web’in Geleceği ve E-Ticaret Konferansı, konusunda teknik ve bağımsız düzenlenen bir konferanstır.

Süpriz Hediyeler
Konferans sonunda yapılacak olan çekilişle 2500 TL değerinde e-ticaret paketleri verilecektir.

Web’in Geleceği ve E-Ticaret
26 Şubat 2011 / Cumartesi / 10.00
Beykent Üniversitesi / Ayazağa Kampüsü / Konferans Salonu
Online Kayıt : www.webingelecegi.com
Taksim AKM önünden ve Beykent Üniversitesi Beylikdüzü Kampüsünden servisler kaldırılacaktır.

Konferansın Yapılacağı Ayazağa Kampüsüne;
- 41 AT – Ayazağa Köyü – Cevizlibağ
- 41 E – Ayazağa Köyü – Kabataş otobüsleri
- Taksim – 4. Levent Metro Hattı sonrası 4. Levent Metro çıkışından kalkan Ayazağa Köyü dolmuşlarıyla ulaşabilirsiniz.

Konuşmacılar
Ufuk TARHAN – M-Gen Gelecek Planlama Merkezi Başkanı
Serkan ÇADIRCI – YorkTrade Eğitim & Danışmanlık E-Ticaret Bölüm Başkanı
Ozan TATAR – Gittigidiyor.com Pazarlama ve Marka Yöneticisi
Mesut MERT – Microsoft Dynamics Teknoloji Danışmanı
Boran GÖKBULUT – BilgeAdam Yazılım Bölüm Başkan Yrd.
Doğa SOM – BilgeAdam Web&Grafik Bölüm Başkanı
Melih ÖDEMİŞ – Yemeksepeti.com Kurucu Ortağı

E-Ticaret harcamalarının son dönemlerde astronomik arışı ile internet üzerinden satışının mümkün olmadığı önyargısına sahip birçok sektör internette yerin almaya başladı. Ancak bu durumda ziyaretçisi bile olmayan büyük umutlarla açılıp ilgilenilmeyen birçok e-ticaret sitesinin oluşmasına neden oldu.

İnternetten alışveri konusunda ön yargıların yavaş yavaş azaldığı günümüzde bir e-ticaret sitesi açmadan önce bazı soruları kendinize sormanızda ve projenize bu şekilde başlamanızda fayda var.

* Açacağım e-ticaret sitesi firmamın yeni bir şubesi gibi olacak. Bu nedenle gerekli zamanımı bu iş için ayırabilecekmiyim?

* Sitemin tanıtımını hangi reklam kaynaklarından yapacağım?

* Sektörümle ilgili her ürünümü satacağım yoksa internet üzerinden satışı kolay , kargolama sorunu olmayacak ve müşterinin güvenle alabileceği ürünleri mi satacağım?

* Önümdeki 1 yıl boyunca sitemden ciddi bir kar etmeyeceğim açık. Bu işi ileriye yönelik planlayıp finanse etmeye hazırmıyım?

* İnternet pazarına yabancıyım , yakınımda fikir alabileceğim kimler var?

* Sektörümde rakip e-ticaret siteleri hangileri ve hangi reklam kanallarını kullanıyorlar?

Bu soruları uzatabiliriz ancak ilk etapta aklımıza gelmesi gereken en önemli konular zaman, reklam ve finansman olmalı. Bizim firmamızında bir e-ticaret sitesi olsun şeklindeki sığ mantıkla açılan siteler hiç bir alt yapıları olmadığı için 1 yıllık alan adı tescil süreleri bitiminde kapanmaktadırlar.

Başarı için açacağınız e-ticaret sitesini sizin yeni bir şubeniz olarak düşünerek projelendirmeniz gerekmektedir.

E-Ticarix.Com olarak başarılar dileriz.

kelimeler : e-ticaret , e-ticaret paketi , e-ticaret sitesi

Online İşletmelerin Tüketicilere Sundukları Web Deneyimleri

Neler Olmalıdır? Eticaret işletmeleri

İnternet üzerinden alışveriş davranışları; deneyimsel ve amaç odaklı (faydacı) kullanıcı davranışları olarak sınıflandırılabilinir[1].Deneyimsel kullanıcılar eğlence ve keyif için alışveriş ederken, amaç odaklı (faydacı) kullanıcılar, ürün bilgisi toplamak veya bir ürünü satın almak gibi spesifik bir amacı yerine getirmek için alışveriş yaparlar[2]. İnternet kullanımı ile ilgili araştırmalar, kullanıcıların yaklaşık beşte birinin bağlantı odaklı (link-dominant), yarısından biraz fazlasının arama odaklı (search-dominant), kalanların ise karma davranışlar gösterdiğini ortaya koymuştur. Bağlantı odaklı kullanıcılar, sitenin içine göz gezdirme eğiliminde olduklarından, deneyimsel davranışlara sahiptir. Arama odaklı kullanıcılar, bir görevi tamamlamak ya da gerekli bilgiye ulaşmak için doğrudan arama bölümüne gittiklerinden, amaç odaklı (faydacı) davranışlara sahiptir. Bazen kullanıcılar, hem bağlantı hem de arama odaklı davranışlar gösterebilmekte ve bu durumda bu tip kullanıcılar karma grup olarak adlandırılabilmektedirler[3]. Kullanıcıların hangi amaçla web sitelerini gezdiklerinden yola çıkılarak, daha iyi bir web deneyimi yaşamaları yönünde onlara yardımcı olunabilineceği düşünülmelidir.

Online ortamda alışveriş yapan müşterinin deneyimleri, gerçek ortamdaki alışveriş deneyiminden çok daha karmaşık bir yapıya sahiptir. Web deneyimi, tüketicinin online işletme hakkındaki toplam izlenimlerine göre belirlenebilir. Online ortamda oluşan belli başlı tüketici güdüleri; ‘alışverişte uygunluk, bilgi arayışı, acil sahip olma, sosyal etkileşim, perakende alışveriş deneyimi, çeşitlilik arayışları’dır[4]. Bu temel güdülerden yola çıkarak tüketiciler, online ortamda iyi bir web deneyimi yaşamak isterler. İnternette gezinme, araştırma, seçme, karşılaştırma, online işletme ile bilgi sağlayıcı işlem yapma ve karşılıklı etkileşimde bulunma gibi isteklerini karşılamak ve dolayısıyla da web deneyimlerini tatmin olacak şekilde gerçekleştirmek isterler.

Online ortamdaki satın almalar; kullanıcılarının internet yönündeki inançları (web dizaynı, etkileşim hızı/ cevap verme süresi, sosyal fayda, güvenlik ihlalleri vb gibi konularda) ve tutumları ile şekillenmekte, internete olan güveninin de oluşmasıyla birlikte online alışverişe doğru yönelmektedirler. Dolayısıyla, online alışveriş deneyimi standart bir öğrenme hiyerarşisi içersinde oluşmaktadır.[5]

Web deneyiminin başlıca yapısal boyutları üç ana faktörden oluşmaktadır: Bunlar Tablo 1’de de görüldüğü gibi;

1. İşlevsellik Faktörleri, 2. Psikolojik Faktörler, 3. İçerik Faktörleridir.

Tablo 1. Web Deneyiminin Başlıca Yapısal Boyutları ve Alt Kategorileri

Kaynak: Efthymios Constantinides, “Influencing the Online Consumer’s Behaviour: The Web Experience”, Internet Research, Vol.14, No.2, 2004, p.114.

KAYNAKLAR

Selda Ene, “İnternet Üzerinden Alışverişte Tüketici Davranışlarını Etkileyen Faktörler: Güdülenme Üzerine Bir Uygulama” yayınlanmamış Doktora Tezi, İşletme Anabilim Dalı, Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı, Danışmanı: Prof. Dr. F. Asuman Yalçın, Aralık 2007, s.155.

Mary Wolfinbarger, Mary C. Gilly, “Shopping Online for Freedom, Control and Fun”, California Management Review, Vol.43, No.2, Winter 2001, pp.34-55, p.39.

Fatma Zeynep Özata, “Özel Pazarlama Sorunları – Düşler Ülkesi İnternet: E- Alışveriş, Deneyim ve Hedonizm”, Eşkişehir Anadolu Üniversitesi,Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir, 2005, s.6. http://www.zeynepozata.org/resserver.php?blogIdINTERNET.doc, (09.04.2007)

Andrew J. Rohm, Vanitha Swaminathan, “A Typology of Online Shoppers Based on Shopping Motivations”, Journal of Business Research, Vol.57, No.7, July 2004, pp.748-757,p. 755.

Francisco J. Martinez- Lopez, Paula Luna, Francisco Jose Martinez, “Online Shopping, The Standard Learning Hierarchy and Consumers’ Internet Expertise”, Internet Research, Vol.15, No.3, 2005, pp.312-334, p.320.

Yard. Doç Dr. Selda ENE

Anahtar kelimeler: Web Deneyimi, Web Deneyiminin Alt Kategorileri, Online İşlevsellik Faktörleri, Online Psikolojik Faktörler, Online İçerik Faktörleri, Online İşletme, Online Müşteri Sadakati. eticaret siteleri eticaret sistemleri

İnternet Kullanımının Yaygınlaşmasını Motive Eden Güçler Neler?

İnternet kullanımındaki artış ve e-ticaretteki büyümenin ardında üç motive edici güç bulunmaktadır; bunlar dijitalleşme, networkler ve kişiselleştirmedir (Doyle, 2004: 575):

• Dijitalleşme ve Moore yasası

İnternetteki herşey dijitaldir. Bilgi devriminin temelinde yatan, bilginin dijital biçime dönüşmesidir. Bu form sayesinde bilgi, bilgisayarlar tarafından ustaca işlenmekte ve ağlar aracılığıyla diğerlerine iletilmektedir. Bilgisayarlar ve digital araçlar, tamamen çipler üzerine kuruludur. Çipler heyecan verici bir hızla daha ucuz, daha küçük ve daha güçlü hale gelmektedirler ve bu durum bilgisayarların gücünün sınırsız olanaklara sahip olmasına neden olmaktadır. Bu özellik ilk olarak, İntel’in kurucusu olan Gordon Moore tarafından yasallaştırılmış ve sınırsız güç denklemi olarak kabul görmüştür. Moore yasasına göre, “her 18 ayda bir maliyetler sabit kalırken, bilgisayar işlem gücü iki katına çıkmaktadır”.  (Doyle, 2004: 575)

Bu durum bilginin depolanması, işlenmesi ve iletilmesinin de inanılmaz boyutlarda ucuzladığı anlamına gelmektedir. Aynı zamanda, pazarlamaya da müşteriler ve hissedarlara değer yaratma konusunda yeni yollar sunmaktadır.

• Networkler ve Metcalf Yasası

Moore Yasası, ucuz bilgisayar kullanma imkanlarının milyonların eline geçmesini sağlamıştır. İnsanların güven ağları aracılıyla birbirlerine bağlanmaları halinde, Moore’un tahmininin de ötesinde tüketici ve hissedar değeri kaynakları yaratılmaktadır. İnternetin neden bu kadar değerli olduğunu açıklayan yasa, 3Com Corporation’ın kurucusu olan Robert Metcalf tarafından açıklanmıştır. Metcalf Yasası, “herhangi bir ağın değeri, kullanıcılarının sayısının karesi ile orantılıdır” demektedir. Daha fazla kullanıcının bağlanmasıyla hizmetin değeri hızla artar (Doyle, 2004: 578).

• Bireysel Kişiselleştirme

Moore Yasası ve İnternet, ölçek ekonomisi ve kişiselleştirme arasında tercih yapma gereksinimini ortadan kaldırmıştır. Geçmişte, kişiselleştirilmiş ürünler ve bireysel hizmetler elit tabakanın ayrıcalığıydı. Dijitalleşme ve ağlar, tüketimi demokratikleştirdi, kişiselleştirmeyi birkaç kişi yerine pek çok kişi için satın alınabilir kıldı. Bireyselleşme ucuzlamıştır, çünkü şirketler otomatikleşmiş, sanal duruma gelmiş ve mevcut dijital varlıkları daha fazla kullanılır hale gelmiştir. Örnek olarak, Amazon, Yahoo, Dell gibi İnternet öncüleri müşterilerine istediklerini, istedikleri şekilde ve istedikleri zamanda sunabilmektedirler.

Şekil 3’de de görüldüğü gibi bilgi devrinde her birey için bire bir interaktif mesajlar yaşanmaktadır (Doyle, 2004: 583). Dolayısıyla artık bilginin hızla yayıldığı ve hizmetin müşteri odaklı olduğu bir dönemin içersindeyiz. Pazarlama stratejileri, dijitalleşmenin de katkısıyla müşteriye daha fazla artı değerler sunabilecek şekilde hazırlanıp, interaktif mesajlar sayesinde oluşturulan bilgi yönetimi ile kolaylıkla uygulanabilecektir. Dijitalleşmenin getirdiği maksimum faydayı yakalayıp uygulayan küçük işletmeler bile müşteriye daha iyi hizmet verebilme avantıjını elde edecek ve rekabet avantajı elde edeceklerdir.

Şekil 3. Geniş Mesajlardan Etkileşime Kayış.

Kaynak. Peter Doyle, 2004. Değer Temelli Pazarlama, İstanbul: Kapital Medya

Hizmetleri, s. 583.

YARARLANILAN KAYNAK

Peter Doyle, 2004. Değer Temelli Pazarlama, İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri, s. 575-583.

Yard. Doç. Dr. Selda ENE

Marka Yaratmanın Yolları Neler Olabilir?

İnternet’te başarılı bir girişimciliğin esası olarak, gerçek bir marka yaratmak üç anahtar fikirden oluşmaktadır: Bunlar (Rowley, 2004: 2);

ü  Algı (hedef kitle tarafından ayrıcalıklı marka olarak algılanmak),

ü  Ayrıcalıklılık (ürünün karakteristik özellikleri ve sağlanılan hizmetler ile eşsiz özelliklere sahip olmak),

ü  Getirilerdir (işlevsel ve duygusal faydalar sunmak ve devamını sağlamak).

Bir markanın logosu, grafik dizaynı marka ile birlikte düşülüp, akılda kalma ve farkındalığı arttırmasına rağmen,  başarılı bir marka yaratmada yetersiz kalmaktadır. İster sanal ortamda ister gerçek mağaza ortamında, olumlu bir marka imajına sahip olunması ancak; “ayrıcalıklı”, “farklı getirilere sahip” ve “farklı algılanan” ürün ve hizmet özelliklerine sahip olunması  ile mümkündür.

Başarılı bir elektronik ticaret sitesi oluşturabilmek ve  başarının devamını sağlayabilmek için göz önünde bulundurulması gereken hususlar şöyle özetlenebilir:    1. ilk sırada yer alma sorumluluğunu üstlenmek, 2. firmanın e-ticaret konum analizini tam ve eksiksiz olarak yapmak, 3. belirli bir finansal yatırım yapmak, 4. iyi konumlanmış bir internet markası oluşturmak, 5. internette yardımsever teklif ve hizmetler sunmak, 6. iç yatırımlar , 7. IT yazılım ve donanımları ile iç desteğin yerine getirilmesi ve 8. modernize edilmiş iş akış süreçleridir (Epstein, 2005: 1).

İnternet’in etkileşimli, birebir özelliği, İnternet markalarının oluşturulmasını, klasik marka oluşturulmasından farklı bir hale getirmektedir. Ancak pazarlama ilkeleri aynıdır. İnternet markalarının oluşturulması süreci Şekil 1’de de görüldüğü gibi beş adımla tanımlanabilir (Doyle,2003: 607):

1. Kullanıcıların Çekilmesi: Trafiğin oluşturulması, başarıda kritik öneme sahiptir ve web pazarlamacılarının karşılaştığı en önemli zorluktur. Kullanıcıların çekilmesinin yolları beş temel sınıfta incelenebilir:

• Domain adları
  • Portallar , arama motorları
  • Banner’lar ve düğmeler
  • Geleneksel reklam araçları
  • Duyurum ve kulaktan kulağa iletişim

Özellikle, dijital ekonomide elektronik toplulukların oluşumu kritik bir öneme sahiptir. Güvensizlik unsuru oluşturan dolandırıcılık vb. gibi şeyler elektronik toplulukların arasında hızla yayılmakta ve  olumsuz imaj oluşumuna neden olmaktadır   (Geng ve diğerleri,  2004:1).

1. Çekilen ilginin sürekli kılınması: Amaç her zaman ziyaret süresini uzatmaktır. İçerik ve sitenin özü ilgi sürekliliği açısından en önemli etkendir. Sitede ulaşılmak istenen yere en az tıklama ile ulaşılması, sayfalar arası bağlantının hızlı olması, web sitesi arayüzünün çabuk açılabilmesi gibi faktörler siteye çekilen ilginin kalıcı olmasını ve sitede daha fazla zaman geçirilmesini sağlamaktadır.
2. Müşteriyi elde tutma: Yüksek elde tutma oranına ulaşmanın ilk şartı, güçlü bir içerik ve sürekli güncellemedir. Hatta daha ileri gidilerek kullanıcıların da güncelleme sürecine katılmaları sağlanabilmektedir. Böylelikle site bir online topluluk özelliklerine de sahip olmaya başlamaktadır.
3. Tercihler hakkında bilgi edinme: Yöneticiler, müşterilerin önemleri, tercihleri, tutumları ve davranışları hakkında ne kadar bilgi sahibi olursa gereksinimleri de o kadar iyi karşılayabileceklerdir. Öğrenme, kayıt sürecinden, araştırma, anket,e-posta iletişimlerinden, cookie’lerden sağlanabilir.
4. Kişiselleştirilmiş ilişkiler: İnternet, kişiye özgü iletişim ve ürünler geliştirerek değer ekleyebilmekte, bireysel müşterilere daha fazla ürünün çapraz satışını gerçekleştirmekte ve farklı tepkileri işletme yararına kullanabilmek için bireysel fiyatlama ve tutundurma stratejileri geliştirmektedir (Doyle,2003: 613). Ayrıca, kişiselleştirilmiş ilişkiler sayesinde ziyaretçiler, intrektif ortamı kendilerini en rahatlatacak müziği seçerek şahsına ait bir ortam yaratabilmekte, istedikleri arayüz rengini seçerek sitede daha uzun süre kalabilmektedirler. Yapılan çalışmalar, ziyaretçilerin,  bu tür kişiselleştirme çalışmaları yapılan web sayfalarında, yapılmayanlara kıyasla 8 kat daha fazla kaldığını ortaya koymaktadır.

Şekil 1. Dijital Tüketiciye Yönelik Pazarlama.

Kaynak: Peter Doyle, “Değer Temelli Pazarlama” , 2003, Kapital Medya Hizmetleri, s.607.

KAYNAKLAR

Doyle, Peter, 2003. Değer Temelli Pazarlama, İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri A.Ş.

Epstein, J. Marc, 2005. Implementing Successful E-Commerce Initiatives, Strategic

Finance, Montvale, Vol.86, Iss.9, pg.22, 8 pgs. eticaret

Rowley, Jennifer , 2004. Online Branding, Online Information Review, Bradford: Vol.28, Iss. 2;  131

http://proquest.umi.com/pqdweb?did=650082821&sid=1&Fmt=3&clientId=43845

Geng, Xianjun, Andrew B. Whinston, Han Zhang, 2004. Health of Electronic Comminities: An Evolutionary Game Approach, Journal of  Management Information Systems, Vol.21, No:3, pp.83-110.

Yard. Doç. Dr. Selda ENE

İnternet Ortamındaki Ticarette (B2B veya B2C) Müşteriye Sunulabilecek Tatmin Kategorileri Neler Olabilir?

Hızla büyüyen İnternet ve e-ticaret kullanımı sayesinde, İnternet üzerinde yeni pazar yerleri oluşmuştur. Oluşan beş faklı  pazaryeri şöyledir (Kırcova,2002: 32):

• İşletmelerden tüketicilere doğru yürütülen pazarlama faaliyetleri  B2C (Business to Consumer),
• İşletmelerden işletmelere doğru yürütülen pazarlama faaliyetleri –endüstriyel Pazar- B2B (Business to Business),
• Müşterilerden müşterilere yönelik pazarlama faaliyetleri C2C (Consumer to Consumer),
• İşletmelerden hükümetlere yönelik pazarlama faaliyetleri B2G (Business to Goverment),
• Hükümetlerden işletmelere yönelik pazarlama faaliyetleri G2B (Goverment to Business).

Bu pazarlardan en çok üzerinde durulan tüketiciler ve endüstriyel pazarlardır. Diğer pazar türleri daha çok İnternetin kullanılmasıyla ilgili özelliklerinden dolayı gelişme olanağı bulmuştur. Bu noktada, İnternet ortamında faaliyet gösteren işletmeler ile ilgili olarak iki farklı yapıyı tanımlamak gerekecektir (Kırcova,2002: 33):

Ø  Faaliyetlerini tamamen İnternet ortamında yürüten yeni ekonomi işletmeleri (e-business)

Ø  Var olan faaliyetlerini İnternet ortamına da taşıyan geleneksel işletmeler (Click &Mortar Business).

İnternette başarılı girişimcilik oluşturabilmek, başarılı bir marka olabilmek için, tüketici tatmini en iyi şekilde sağlamak gerekmektedir. Burada, ağ bağlantılarından yararlanarak oluşturulan e-iş modellerinde, sanal ortamın interaktivitesinden faydalanılarak tüketicilerin istek ve ihtiyaçları doğrultusunda onları tatmin edecek hizmetler sunulmalıdır.

İşletmeden tüketicilere (B2C) yönelik elektronik hizmetlerde dört tatmin kategorisi yer alır, fakat başarılı bir marka yaratılmak isteniyorsa biri üzerine yoğunlaşılmalıdır. Tüketiciye sunulan tatmin kategorileri ( Moon ve Millison,2003:26):

ü  Keyif veren bir eğlence deneyimi yaşamak ( Bir süre için bile olsa tüketicinin dikkatini yaşam sorunlarından uzaklaştırır),

ü  Bir sorun çözümünde daha az vererek daha başarılı olmak (zaman, para, stres, beyin gücü),

ü  Bir şeyler öğrenmek (önceden olası sorunları çözmek),

ü  Kendini geliştirmek (öz saygı, sosyal durum ve yaratıcılık).

İşletmelere yönelik (B2B)  elektronik hizmetlerde de  dört tatmin kategorisi yer alır, fakat başarılı bir marka yaratılmak isteniyorsa yine biri üzerine yoğunlaşılmalıdır. İşletmeye  sunulan tatmin kategorileri yukarıdan aşağıya sırasıyla ( Moon, 2003: 126):

ü  Süreç geliştirme (daha az anlaşmazlık),

ü  Maliyet azaltma,

ü  Gelir arttırma,

ü  İşletme değerinin iyileştirilmesi (ilk üçünün toplamıdır).

Başarılı bir İnternet markası bu kategorilerden sadece bir tanesi etrafında konumlanmalıdır. Tüketici de, kendi tatminini dört B2B veya dört B2C tatmin kategorilerinden yalnızca biriyle bağdaştıracaktır.

İnternetin önemli değişiklikler getirdiği bu piyasalarda  girişimci küçük işletmeler şu fırsatlarla karşı karşıyadırlar (Akın, 2001: 5):

1. Piyasaya girmek için göreceli olarak düşük maliyetler,

2. Tüm dünya genelinde müşteri potansiyeli,

3. Mal ve hizmetlerin  kişiselleştirilmesi.

Bu amaçla oluşturulacak bir web sitesinin başarılı olabilmesi için bazı koşullara dikkat edilmesi ve soruların cevaplanması gereklidir (Akın, 2001: 5):

1.E-ticaret işlemlerde önemli tasarruflar sağlayacak mıdır?

2.Ürünümüz için hızla gelişecek bir elektronik piyasa mevcut mudur?

3.Piyasadaki gücümüz ve tanınmışlığımız ne düzeydedir?

Bir çok işletmenin elektronik piyasalara yönelmesinde işletme süreçlerinin daha da etkinleştirilmesiyle maliyetlerin düşürülmesi hedefi etken olmaktadır. Özellikle büyük işletmelerde bu tür kazanımlar milyon dolarlara ulaşabilmektedir.

KAYNAKLAR

Akın, Bahadır, 2001. Girişimcilik ve Küçük İşletmeler Açısından Elektronik Ticaret Kavramlar, Örnekler, Öneriler, Verimlilik Dergisi, 2, ss.89-104. http://www.bilgiyonetimi.org/cm/pages/mkl_gos.php?nt=261

Kırcova, İbrahim, 2002. İnternette Pazarlama, İstanbul: Beta yayınevi.

Moon, Michael, Doug Millison, 2003. Ateşten Markalar (İnternet Çağında Marka Sadakati Yaratmanın Yolları), İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri A.Ş.

Yard. Doç. Dr. Selda ENE

Eticaret

e-ticeret

Eticaret

e-ticeret

Eticaret

e-ticeret

Eticaret

e-ticeret

Eticaret

e-ticeret

“Sanal Mağaza Atmosferi Oluşturan Unsurlar” İle

Müşteriye Neler Sunulmalıdır?

Sanal ortamda web sitesi oluşturup mağazasız perakendecilik yapmak isteyen işletmeler; sanal alışveriş ortamlarının müşterilere uygun bir atmosferde olması için gerekli düzenlemelerini yapmaları gerekmektedir. Fiziksel ortamda beş duyuya hitap ederken, sanal ortamda müşterilerin, görme ve işitme duyusuna hitap edebildikleri bu ortamda mağaza içi ve dışı tasarımında ele alacakları faktörler farklılık göstermektedir (Arslan, 2004). Görsel olarak kullanıcıya olumlu mağaza atmosferi duyguları yaşatacak başlıca özellikler; web sitesinin dizaynında kullanılan renkler, video clipler, slayt görüntüleri, üç boyutlu ürün görüntüleri, ürünün ve parçalarının yakından uzaktan çeşitli görüntüleri, yazı tipi ve boyutu, etkileşimli hazırlanabilen ürün görüntüleri, grafik tasarım görüntüleridir. Ayrıca, sesli efektli görüntüler de siteye yerleştirilebilir (Okonkwo, 2005). Sanal mağazanın önü, işletmenin web sitesinin ana sayfasıdır. Sanal mağazanın iç dekorasyonu ve yerleşim düzeni ise, web sitesi tasarımı ile sağlanılır(Arslan, 2004).

Sanal Mağazanın Dış Görünümünü Oluşturan Unsurlar

Web sitesinin ana sayfası, sanal mağazanın önü olarak düşünülmeli ve bu bakış açısıyla hazırlanmalıdır. Hazırlanması esnasında dikkat edilmesi ve bulunması gereken hususlar şunlar olmalıdır:

• Web sitesinin hangi yazılımda hazırlanacağı, çözünürlüğünün ne olacağı, dil seçeneklerinin neler olacağı önceden belirlenmelidir.
• Yazı tipi belirlenmeli, anasayfa renk tasarımının nasıl olacağı belirlenmeli, 3 boyutlu veya 2 boyutlu grafiklerle ürün ve hizmetlerin tasarımları hazırlanmalıdır. Sitede yer alacak grafikler ve üç boyutlu resimlerin kullanımı (3D) web sayfalarını daha ilgi çekici hale getirebilir (Young Ha and Wi-Suk Kwon, 2007).
• Hedef kitleye hitap edecek site tasarımı ile kullanıcılar siteye çekilmeli (Erdal, 2003), perakendecinin konumu ve mağazanın ismi dikkat çekecek şekilde belirtilmelidir.
• Farklı arama motorlarından siteye erişim imkanı, siteden başka sitelere bağlanma imkanı sağlanmalıdır, bunun için gerekli hipertext kodları sitede yüklenmiş olmalıdır (Kırcova, 2002).
• Web sitesinin ana sayfasında site içi sayfalara kolay ulaşmayı sağlayacak, istenilen bilgiye hızlı bir şekilde erişebilmeyi sağlayacak menülere yer verilmelidir. (Ürün kategorileri ve alt başlıklarına ulaşım menüleri, çok satanlar, yeni ürünler, indirimli ürünler hakkında bilgilere ulaşım sağlayan menüler (Simple click-on menus and click-on advertisements).) (Young Ha and Wi-Suk Kwon, 2007).
• Web sitesinin genel görünümünün dizaynı ve yerleşim düzeninin planının hazırlanması (site haritası), tüketiciyi siteye çekmek, web sitesinin atmosferinden hoşlanmalarını sağlayacak, risklerini azaltacak, ürünlerinin satın alınmalarını sağlayacak şekilde olmalıdır. Online perakendeci mağazanın yerleşim düzeni ve ürün kategorileri, tüketicilere satın almak istedikleri ürünlere ulaşmalarında kolaylık sağlayacak şekilde olmalıdır. Ayrıca, web sitesinde site haritası veya arama motoru bulundurularak sitenin kullanımı kolaylaştırılabilir ve dolayısıyla müşteri tatmini arttırılabilecektir (Young Ha and Wi-Suk Kwon, 2007).

Sanal Mağazanın İç Görünümünü Oluşturan Unsurlar

Sanal mağazanın iç dekorasyonu ve yerleşim düzeni web sitesi tasarımı ile sağlanılır. İç sayfaların hazırlanması esnasında dikkat edilmesi ve bulunması gereken hususlar şunlar olmalıdır:

• Web sitesinde ana sayfada ve diğer sayfaları dolaşırken alışveriş sepetim menüsü aktif olarak kullanılmalıdır (Arslan, 2004). Ayrıca site içi arama motoru  menüsü ve site planının (haritasının) her sayfayı gezerken aktif olarak görüntülenmesi kullanıcıya rahat kolay gezebilme imkanı sağlayacaktır.
• Sayfalar arası renk kriterlerine uyumluluk sağlanmalıdır.
• Web sitesinde ses ve efektlerin kullanımı, ürün özellikleri sunulurken sesli sunumlar şeklinde veya sanal mağaza atmosferi içerisine müzikli sunumlar şeklinde yerleştirilebilir (Fiore and Kelly, 2007).
• Web sitesinin ana sayfasında yer alan tüm menülerin detaylı alt bilgilerine ulaşılabilecek sayfalar hazırlanmış olmalıdır. (İşletme hakkında detay bilgiler, Haberler, Güvenlik ve gizlilik bilgileri, ürün detay bilgileri, alışveriş detay bilgileri, ödeme bilgileri, ulaşım şekli bilgileri vb. gibi.)
• Web sitesi yerleşim düzeni fiziksel mağazadan farklı olarak: Izgara, serbest ve yarış pisti düzeni olmak üzere başlıca üç şekilde kullanılır (Arslan and Bayçu, 2006):

Ø    Izgara Düzeni: Izgara düzenindeki bir sanal mağazayı ziyaret eden müşteriler satın almak istedikleri ürünlere ulaşabilmek için sitede belirli bir hiyarerşik yapıda gezinirler (örneğin, ürün sınıfı, ürün alt sınıfları, nihai ürün)

Ø    Serbest Düzen: Serbest düzen kullanılan bir sitede müşteri, istediği ürüne hemen ulaşır. Sanal mağazada yer alan arama motorunu kullanır ya da her sayfada daimi olarak yer alan ürünün üzerini tıklar.

Ø    Yarış Pisti Düzeni: Yarış pisti düzeni  kullanılan sanal mağazalarda müşteriler istedikleri ürünü seçebilmek için sitede belirli bir rotayı izlemeye zorlanırlar. Her sayfaya iki koridor konur ve müşterinin bu koridorlardan birini seçerek bir sonraki sayfaya geçmesi sağlanır.

KAYNAKLAR

Arslan, F. Müge, Bayçu, Sevil, 2006. Mağaza Atmosferi, Ünite 13- Sanal Mağazalarda Atmosfer, T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını, No:1696, Açıköğretim Fakültesi Yayını No:881, ss.261-281, s263.

Arslan, F. Müge, Aralık 2004. Mağazacılıkta Atmosfer, Derin Yayınevi, İstanbul, 1.Basım.

Ene, S., Değerli, B. 28-30 April  2010. “Elements of Online Store Atmospherics  and Investigation on

the Web Sites”,  International Conference  on New  Media and Interactivity, Istanbul.

Fiore, Salvatore G., Kelly, Shaun, 2007. Surveying the use of sound in online stores; Practices, possibilities and pitfalls for user experience. International Journal of Retail & Distribution Management. Bradford, Vol. 35, Iss. 7; pg. 600

Kırcova, İbrahim, 2002. İnternette Pazarlama, Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş., İstanbul, 2. Baskı,

Okonkwo, Uche, April 2005. Can the Luxury fashion brand store atmosphere be transferred to the Internet?, www.brandchannel.com/images/papers/269_Lux_Goods_Online.pdf+internettema%C4%9Fazaatmosferi (erişim tarihi:06.04.2010)

Yalçın, F.A., Ene, S., 29-31 Mayıs 2009. İnternet Ortamında Faaliyette Bulunan İşletmelerin Tüketicilere Sundukları Web Deneyimlerinin İncelenmesi”, 3. İstanbul Bilişim Kongresi,  “Yönetişim” Etkinlik Programı, İstanbul.

Young Ha, Wi-Suk Kwon, Sharron J. Lennon,  2007. Online visual merchandising (VMD) of apparel web sites, Journal of Fashion Marketing and Management. Bradford: Vol. 11, Iss. 4; pg. 477, p.479.

Yard Doç. Dr. Selda ENE

Eticaret eticeret e-ticaret

Yeni gelişen teknolojiler sayesinde hızla değişen gereksinimler, artan nüfusun bilgiye olan gereksinimi bilgi kullanımını ve bilgi yönetimini ön plana çıkarmıştır. Bu yöndeki değişim  tüm dünyada bilgi toplumuna geçiş olarak değerlendirilmektedir. Küreselleşmenin hayatımızı derin ve sarsıcı bir şekilde etkilediği günümüzde, bilimsel araştırmalar sonucu elde edilen bilgiye bağlı olarak büyük bir teknolojik gelişim ve rekabet  yaşanmaktadır. Bu teknolojilerden gerektiği şekilde ve amaca uygun olarak faydalanabilmek için bilgiye çok büyük gereksinim duyulmaktadır. İşletmelerde amaca yönelik olarak kullanılabilecek bilgilerin toplanması depolanması ve kullanıma sunulması ancak etkin ve verimli bir bilgi yönetimi ile sağlanabilmektedir. Günümüzde işletmelerde karşılaşılan değişik sorunları çözmek amacıyla ve bilgileri etkin kullanmak için bilişim sistemleri oluşturulmuştur. İşletmeler teknolojik gelişmeler sayesinde teknolojik alt yapılarını oluşturarak, işletme içi ve dışı arasındaki iletişim bilgilerini en etkin şekilde depolayıp kullanımı sağlayarak tüketicileri daha yakından etkileyebilmektedir. [1]

Teknolojik ürünler pazarlayan işletmeler, çeşitli yeni pazar araştırma araçları yoluyla, teknolojiyi satın alan ve kullanan müşterilerin satın alma alışkanlıklarını anlayabilmektedirler. Bu yeni yapılan çalışmalar sayesinde, müşterilerinin teknoloji kullanım tiplerine göre bölümlenmesi sağlanmaktadır. Forrester  Research, iki önemli teknoloji araştırma yöntemi geliştirmiştir. Bunlardan birisi olan “Teknoloji Grafiği (Technographics)”nde, güdülenme, teknoloji isteği (teknolojiye karşı iyimser mi kötümser mi )  ve teknolojiye yatırım yapabilme gücüne göre tüketiciler bölümlendirilmiştir (Tablo 1).  Diğeri ise, SRI danışmanlığının VALS yaşam biçimi ölçeğinden faydanılarak tüketici bölümleri oluşturulmuş; online hizmet ve internet kullanım davranışları, tercihleri ve tutumları üzerine odaklanılmıştır. Forrester Research, daha önceki çalışmaları geliştirerek, 131.000 tüketiciyi araştırmaya dahil ederek anket uygulamıştır. Teknoloji Grafiği (Technographics), dokuz kategoriye ayırarak tüketicileri incelemiştir. Bu grupların herbiri aşağıdaki özelliklere sahiptir: [2] eticaret

• Hızlı İlerleyenler: Bu tüketici grubu, en çok harcama yapan ve yeni teknolojiye ev , ofis veya kendi kullanımları için en erken adapte olan gruptur.
• Yeni Çağda Yetişenler: Büyük harcamalar yaparlar, fakat teknolojiye bir aile bilgisayarı vb. gibi ev kullanımları için odaklanırlar.
• Maus Patatesleri: Eğlence için online dünyadan çok hoşlanırlar ve en son teknolojik eğlenceler ve interaktif oyunlar için para harcamaktan hiç kaçınmazlar.
• Teknolojiye Yönelik Çaba Sarfedenler: Öncelikli olarak başarılı bir kariyer çıkışı için, online hizmet sayfalarını araştırarak ve telefonun tuşlarını kullanarak teknolojik hizmetlerden faydalanırlar. Henüz gelirleri düşük fakat bilgisayar sahipliği yüksek olan bir grubu oluştururlar.
• Dijital Ümit Vericiler: Sınırlı aile bütçeleri olmasına rağmen, halen yeni teknoloji ile ilgilidirler.  Bu gruptakiler, düşük maliyetli bilgisayarlar için en yüksel potansiyel oluşturacak pazarı ifade ederler, kişisisel kullanım bilgisayarları 1.000. $’ın altında uygun alıcı bulurlar.
• Küçük Araçlara Meraklılar: Yüksek teknolojik oyuncaklara sahip olmak isterler. Online eğlenceyle çok yakından ilgilidirler, fakat teknolojik eğlenceye harcama yapabilecek çok az nakit paraları vardır.
• Ara Bulucular: Kendi işleri için bilgisayar ve teknolojiyi kullanmazlar. Orta yaş üstü tüketicilerdir ve teknoloji kullanımını kendilerinden daha genç olan asistanlarına bırakmışlardır.
• Gelenekselciler: Teknoloji kullanımına isteklidirler, fakat bir üst versiyonuna geçiş için yavaştırlar ve yeni özellikler ilave edilmesine pek önem vermezler.
• Medya Bağımlıları: Eğlenceyle ilgilenirler, fakat onları online ortamda bulamayabilirler, daha çok televizyon ve diğer medya araçlarını kullanmayı tercih ederler.

Teknolojinin kullanılması ve benimsenmesi ile ilgili olarak herkesin tepkisi birbirinden farklıdır. Oysaki ileri teknolojiye dayalı ürün ve hizmetlerde pazarlama yöneticisi (örneğin web üzerinde sanal bir mağaza açmadan önce) tüketicilerin teknolojiye ilişkin inançlarını dikkatlice değerlendirmelidir. Bu alanda yapılan çalışmalara göre, teknoloji yönündeki eğilimler dört farklı inancı içermektedir: [3]

ü  Teknolojinin kişi yaşamında etkinlik, esneklik ve kontrol sağladığına inanma (iyimserlik),

ü  Teknolojiyi kullanmada öncü ve lider olma (yenilikçilik),

ü  Teknolojiyi kontrol edilemez olarak algılama, kullanamayacağına inanma ve bundan rahatsız olma (rahatsızlık),

ü  Teknolojinin işi doğru düzgün yaptığından emin olamamak (güvensizlik).

Tablo 1 Teknoloji Kullanıcıları Arasındaki Farklılıklar

Kariyer için kullananlar     Aile için kullananlar                  Eğlence için kullananlar

Kaynak: Paul C. Judge, “Are Tech Buyers Different”, Business Week, January 26, 1998, p.65 eserinden ve Data Forrester Research Inc. kaynağından uyarlanmıştır. Alıntı yapılan kaynak, Philip Kotler, “Marketing Management The Millennium Edition”, International Edition, Prentice Hall International Inc.,2000, p.171.

İnternet ortamında hizmet verecek olan perakende işletmesinin, internet ortamındaki hedef kitlesini belirleyip, teknolojik hizmet ve yeniliklerini de müşteri beklentileri ile örtüştürerek sunması gerekmektedir. Bu doğrultuda hareket eden işletmelerin, teknolojik gelişmeleri takip ederek web sitelerinin interaktif özelliklerini geliştirmeleri sonucunda, sitelerinin daha çok ziyaret edildiği ve tüketicilerin tutum ve davranışlarının da pozitif yönde etkilendiği yapılan araştırmalar sonucunda da görülmüştür. Fiore ve Jin (2003) tarafından yapılan araştırma sonucuna göre, online ortamda oluşturulan görsel imajlı ürünlerde “seçimine izin verilen çeşitli özelliklerin uygun bir şekilde birleştirilmesi”  interaftif teknoloji ile sağlandıktan sonra; kullanıcıların online ortamdaki bir perakendeci işletmeye geri dönmek için istekliliğinin, satın alma için istekliliğinin ve olası satın alma düşüncelerinin arttığı görülmüştür. [4]

Akademik çalışmalar ve endüstrideki uygulamalar, online perakendeci bir işletme ya da bir ürün ile ilgili davranışsal ve düşünsel niyetlere değer kazandırmada, interaktif teknoloji seviyesinin pozitif bir etkisi olduğu yönünde fikir birliğindedirler. Bu sebeple, tüketici tutum ve düşüncelerinde önemli bir etki yaratmak istiyorsak, teknoloji ve interaktif teknolojinin yanısıra, web sitesinin “faydalı, kolaylık sağlayan ve eğlenceli” müşteri deneyimi yaratacak şekilde tasarlanması da çok büyük önem taşımaktadır.[5]

Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013) hazırlıkları kapsamında çalışmalarını yürütmüş olan Bilim ve Teknoloji Özel İhtisas Komisyonu, ülkemizin önündeki fırsatları hızlı ve etkin bir şekilde değerlendirebilmesi için gerekli olan yapısal dönüşüm ile ilgili tespitlerini rapor etmişlerdir. Bu raporlarını da, Dokuzuncu Kalkınma Planı hazırlıkları sırasında değerlendirmek üzere dokümante etmişlerdir. Bu amaçla gerekli olan yapısal dönüşüm için ‘araştırma, teknoloji ve yenilikçi toplum kültürünün geliştirilmesi’, ‘teknolojik girişimciliğin özendirilmesi ve desteklenmesi’,  gibi belli başlı konular üzerinde önemle durulmuştur. [6] Özel ihtisas komisyonunun oluşturduğu bu raporun sonuçlarının gerçekleşmesi ve takibi için de bir sistem kurulmalı, gelişmemiz yönünde atılan bu önemli adımların, Türkiye’nin teknolojik gelişimi yönünde uygulamaların sürekli kontrol edilmesi sağlanmalıdır.

YARARLANILAN KAYNAKLAR:

Mahmut Tekin, Ercan Çiçek, “Bilgi Çağında Bilgi Toplumu ve Bilgi Ekonomisi”, Bilgi Yönetimi Web Sitesi, 2002.  http://www.bilgiyonetimi.org/cm/pages/mkl_gos.php?nt=149,  (02.09.2006)

Philip Kotler, Marketing Management The Millennium Edition, International Edition, Prentice Hall

International Inc.,2000, p.170.

Tülin Ural, Betül Balıkçıoğlu, “Gençlerin İleri Teknolojiye Dayalı Ürün ve Hizmetleri Kullanmalarında Etkin Faktörler”, Öneri Dergisi, Sayı:24, Yıl:12, Cilt:6, Haziran 2005, s. 127.

A.M. Fiore, H.J. Jin, “Influence of Image Interactivity Technology on Approach Responses Towards an Online Retailer”, Internet Research: Electronic Networking Applications and Policy, Vol. 13 No.1, 2003, p.38.

Hyun-Hwa Lee, Ann Marie Fiore, Jihyun Kim, “The Role of the Technology Acceptance Model in Explaining Effects of Image Interactivity Technology on Consumer Responses”, International Journal of Retail & Distribution Management, Volume 34, Number 8, 2006, p. 631.

Dokuzuncu Kalkınma Planı,  2007 – 2013 Dönemi, Bilim ve Teknoloji Özel İhtisas Komisyonu Raporu, s.70.

Yard. Doç. Dr. Selda ENE

[2] Philip Kotler, Marketing Management The Millennium Edition, International Edition, Prentice Hall

International Inc.,2000, p.170.

[3] Tülin Ural, Betül Balıkçıoğlu, “Gençlerin İleri Teknolojiye Dayalı Ürün ve Hizmetleri Kullanmalarında Etkin Faktörler”, Öneri Dergisi, Sayı:24, Yıl:12, Cilt:6, Haziran 2005, s. 127.

[4] A.M. Fiore, H.J. Jin, “Influence of Image Interactivity Technology on Approach Responses Towards an Online Retailer”, Internet Research: Electronic Networking Applications and Policy, Vol. 13 No.1, 2003, p.38.

[5] Hyun-Hwa Lee, Ann Marie Fiore, Jihyun Kim, “The Role of the Technology Acceptance Model in Explaining Effects of Image Interactivity Technology on Consumer Responses”, International Journal of Retail & Distribution Management, Volume 34, Number 8, 2006, p. 631.

[6] Dokuzuncu Kalkınma Planı,  2007 – 2013 Dönemi, Bilim ve Teknoloji Özel İhtisas Komisyonu Raporu, s.70.

Elektronik medya alanında “yüksek çekimli süper siteler”, meraklı bireylerin daha çok çekim alanına girmek istedikleri parlak ve ilgi çeken hedeflerdir. Birey bu sitelere gelir ve orada kendine sabit bir yer edinir. Ziyaretçi marka ve marka toplulukları ile yeterli yakınlık ve aynı çizgide olma düzeyini yakalarsa, oranın bir üyesi olur, markayı aidiyet etiketi ve sosyal kimliğinin bir parçası olarak kabul eder. “Yüksek çekimli süper siteler”, elektronik hizmetleri beş katmanda sunarlar (Şekil 1); giderek daha yakınlaşan etkileşimlerle müşterileri ve yarar sahiplerini çekerler ( Moon ve Millison, 2003: 141):

1. Serbest Alan: Güçlü bir marka yaratmak isteyen web siteleri, herkesi kabul eder ve ne istediğini bilen kişilere çözüm yolları için yol gösterirler. Bunun iki amacı vardır: “yeni bir ziyaretçiyi sitenin kapsamı, derinliği ve genişliği hakkında çabucak yönlendirmek” ve “ziyaretçileri derhal belirli istek ve ihtiyaç duydukları alanlara yönlendirmektir.

2. Ortak Sponsorluk: İnsanlar; belirli yarar gruplarına (müşteriler, yatırımcılar, ticari ortakları,elemanlar ve alt gruplar) olan ihtiyaçları için, serbet alanın ön kapısına getirdikten sonra, müşterek- sponsorluk katmanındaki ilgili siber çevrelere ve çözüm yollarına yönlendirilirler.

3. Yalnızca Üyeler: Üyeler kendi bilgilerini bir kez tanımlayıp giriş yaptıktan sonra, web sitesinin görüntü ve etkisini zevklerine göre değiştirebilirler. Excite.com’un bildirdiğine göre bunu yapan ziyaretçiler, yapmayanlara kıyasla 25 kat daha fazla geri dönmektedirler. Ayrıca bunlara ilave müşterek sponsorlar da üyelere, ilave elektronik hizmet kullanma hakkı tanıyabilmektedirler.

4. Satış Makinası: Doğrudan mal ya da hizmet satsın veya satmasın, etkin bir yüksek çekimli süper site self- servis satış makinası işlevi görmekte, elektronik hizmetler sunmakta, etkileşim- işlem kabiliyeti sağlamaktadır. Satış makinası, tüm kredi kartlarını kabul edecek, hatta fatura verebilecek şekilde programlanıp tam otomasyonlu bir şekilde hazırlanabilmektedir.

5. Ortak Alan: Kişilerin ve organizasyonların müşteri tatminini arttırmak üzere bir araya geldikleri ortak platformda, İnternette marka oluşturan işletme ve topluluklar arasında en derin güven ve karşılıklılığı temsil etmektedir.  Platform ortakları, kendi web sayfalarını yüksek çekimli site içersine, bir hizmet vermek üzere koyabilirler

Şekil 1. Elektronik Hizmetlerin Beş Katmanı.

Kaynak. Michael Moon, Doug Millison, 2003. Ateşten Markalar (İnternet Çağında Marka Sadakati Yaratmanın Yolları), İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri, s.141.

KAYNAKLAR

Knapp ,Duane E., 2000. Marka Aklı, İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri A.Ş.

Moon, Michael, Doug Millison, 2003. Ateşten Markalar (İnternet Çağında Marka

Sadakati Yaratmanın Yolları), İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri A.Ş.

Yard. Doç. Dr. Selda ENE

Yapılan anket araştırması sonucunda, tüm sorular için  frekans dağılımları aşağıdaki tablolarla açıklanmıştır.

Tablo 1.1. Internetten Alışveriş Güvenli mi Sorusunun Frekans, Ortalama, Medyan, Mod Değerleri

Ortalama      -0,06

Medyan       0,00

Mod             1

Std. Sapma  1,179

Yapılan anket sonucuna göre, 100 kişinin 45’i (% 45’i) Internetten alışveriş yapmayı güvenli bulmaktadır.

Tablo 1.2. Internetten Alışveriş Yaptınız mı Sorusunun Frekans,

Ortalama, Medyan, Mod Değerleri

Ortalama      0,70

Medyan       1,00

Mod             1

Std. Sapma  0,459

Yapılan anket sonucuna göre, 100 kişinin 64’ü (% 64 ) Internetten alışveriş yapmış  bulmaktadır.100 kişinin 27’si (% 27) Internetten alışveriş yapmamış ve 100 kişinin 1’i (% 1’i) ilerde yapmayı da düşünmemektedir. Bu kişilerin hem Internetten  alışveriş yapmayıp hem de ilerde yapmayı düşünmeme sebepleri Tablo 3.3’de gösterilmektedir.

Tablo 1.3. Internetten Alışveriş Yapmadıysanız Sebebi Nedir Sorusunun

Frekans, Ortalama, Medyan, Mod Değerleri

Ortalama      3,38

Medyan       3,00

Mod             3

Std. Sapma  0,903

Yapılan anket sonucuna göre, hem Internetten alışveriş yapmayıp hem de ilerde yapmayı düşünmeyen 29 kişinin 20’si (% 20’si) kredi kartı bilgisi vermeyi güvenli bulmamaktadır.

Tablo 1.4. Internete Ne Sıklıkta Bağlanıyorsunuz Sorusunun

Frekans, Ortalama, Medyan, Mod Değerleri

Ortalama      2,80

Medyan       3,00

Mod             3

Std. Sapma  0,586

Yapılan anket sonucuna göre, 100 kişinin 86’sı (% 86) Internete her gün düzenli olarak 11 kişisi (%11) ise haftada 2-3 gün  bağlanmaktadır.

Tablo 1.5. Internete Girerken Hangi Servis Sağlayıcılarını

Kullanıyorsunuz Sorusunun Frekans, Ortalama, Medyan, Mod

Değerleri

Ortalama      3,80

Medyan       4,00

Mod             1

Std. Sapma  2,230

Yapılan anket sonucuna göre, 100 kişinin 28’si (% 28) Internete bağlanırken süperonline servis sağlayıcısını kullanmaktadır. 8 kişi ise hangi servis sağlayıcısını kullandığını belirtmemiştir.

Kullanıcıların Internete girme amaçları 4 değişkenle açıklanmış olup, cevaplamada her bir değişken için birden fazla şık işaretlemede serbest bırakılmışlardır. (Tablo 3.6 )

Tablo 1.6. Internete Girme Amaçlarınız Nelerdir Sorusunun Frekans,

Ortalama, Medyan, Mod Değerleri

Ortalama      2,00

Medyan        2,00

Mod              2

Std. Sapma  0,00

Yapılan anket sonucuna göre,100 kişinin 97’si (% 97) Internete araştırma yapmak amacıyla girmektedir. 100 kişinin 47’si (% 47) program indirmek amacıyla girmektedir. 100 kişinin 30’u (%30 ) Internetten alışveriş yapma amacıyla girmektedir. 100 kişinin 21’i (% 21) Internete chat yapma amacıyla girmektedir.

Kullanıcıların sanal mağazalardan en çok hangi ürünü satın almayı düşünebileceği sorusu 8 değişkenle ifade edilmiş olup, cevaplamada her bir değişken için birden fazla şık işaretlemede serbest bırakılmıştır.  (Tablo 3.7 )

Tablo 1.7. Sanal Mağazadan Alışveriş Yaparken Ençok Hangi Ürünün

Satın Alınmak  İstenilebileceği Sorusunun Frekans, Ortalama,

Medyan,  Mod Değerleri

Ortalama      4,00

Medyan       4,00

Mod             4

Std. Sapma  0,00

Yapılan anket sonucuna göre, 100 kişinin 73’ü (% 73) sanal mağazalardan kaset, cd, dvd, kitap almak amacıyla alışveriş yapmaktadırlar. 100 kişinin 76’sı (% 76) tiyatro ve sinema bileti almak amacıyla Internetten alışveriş yapmaktadırlar. 100 kişinin 34’ü (% 34) bilgisayar ürünleri almak amacıyla Internetten alışveriş yapmaktadırlar. 100 kişinin 33’ü (% 33 ) elektronik eşya ve ev eşyası almak amacıyla Internetten alışveriş yapmaktadırlar. 100 kişinin 25’i  (% 25 ) tatil amacıyla Internetten alışveriş yapmaktadırlar. 100 kişinin 21’i (% 21 ) yiyecek içecek almak amacıyla Internetten alışveriş yapmaktadırlar. 100 kişinin 15’i (% 15 ) giyim eşyası ve 100 kişinin 14’ü (% 14 ) parfüm ,  kozmetik almak amacıyla Internetten alışveriş yapmaktadırlar.

Kullanıcıların Internetten alışveriş yapma nedenleri sorusu 5 değişkenle ifade edilmiş olup, cevaplamada her bir değişken için birden fazla şık işaretlemede serbest bırakılmıştır. (Tablo 3.8 )

Tablo 1.8. Internetten Alışveriş Yapma Nedenleri Sorusunun Frekans,

Ortalama, Medyan, Mod Değerleri

Ortalama      2,00

Medyan       2,00

Mod             2

Std. Sapma  0,00

Yapılan anket sonucuna göre, 100 kişinin 64’ünün (% 64) Internetten alışveriş yapma nedeni, kuyrukta beklemeden yorulmadan alışveriş yapmaktır. 100 kişinin 47’si (% 47) indirim ve promosyon fırsatlarından yararlanmak istemektedirler. 100 kişinin 42’si (% 42) son dakikada alışveriş imkanı sağlaması nedeniyle Internetten alışveriş yapmayı seçmektedirler. 100 kişinin 38’i (% 38 ) ürün zenginliği sağladığını düşündüğü için Internetten alışveriş yapmayı seçmektedirler.

Tablo 1.9. Internetten Alışveriş Yaparken Hangi Hizmetin Verilmesi İlk

Tercihiniz  Sorusunun Frekans, Ortalama, Medyan, Mod Değerleri

Ortalama      3,22

Medyan       4,00

Mod             4

Std. Sapma  1,360

Yapılan anket sonucuna göre, hem Internetten alışveriş yaparken hangi hizmetin veriliyor olması ilk tercihiniz sorusuna 100 kişiden 35’i  (35) satış sonrası müşteri hizmetlerinin kurulması cevabını vermişlerdir.

Tablo 1.10. Online Alışverişin En Önemli Avantajı Nedir Sorusunun

Frekans, Ortalama, Medyan, Mod Değerleri

Ortalama      2,97

Medyan       3,00

Mod             2

Std. Sapma  1,176

yapılan anket sonucuna göre, Internetten alışveriş yapmanın en önemli avantajı sorusuna 100 kişiden 35’i (% 35) zamandan tasarruf etme, 34’ü (% 34) tüm özellikleri aynı anda ekrandan görerek karar verme, 14’ ü (% 14 ) ürün çeşitlendirmesi ve zenginliği sağlıyor olması  cevabını vermişlerdir.

Kullanıcıların sanal alışveriş yapacağı siteyi seçerken hangi faktörlerin önemli olduğu sorusu 5 değişkenle ifade edilmiş olup, cevaplamada her bir değişken için birden fazla şık işaretlemede serbest bırakılmıştır. (Tablo 3.11 )

Tablo 1.11. Sanal Alışveriş Yapacağınız Siteyi Seçerken Hangi Faktörler

Önemli Sorusunun Frekans, Ortalama, Medyan, Mod Değerleri

Ortalama      2,00

Medyan       2,00

Mod             2

Std. Sapma  0,00

Yapılan anket sonucuna göre, 100 kişinin 56’sı (% 56) Internetten alışveriş yapacağı siteyi seçerken, SET ve SSL protokollerinden birini bulunduruyor olması faktörüne dikkat etmektedir. 100 kişinin 44’ü (% 44) sitede her çeşit ürünün satılıyor olması faktörüne dikkat etmektedir. 100 kişinin 26’sı  (% 26) sitenin Türkçe olması  faktörüne dikkat etmektedir. 100 kişinin 22’si (% 22) sitenin ünlü portal sitelerde adının olması faktörüne dikkat etmektedir.

Tablo 1.12. Sanal Alışveriş İçin Türk mü yoksa Yabancı Siteleri mi Tercih

Edersiniz Sorusunun Frekans, Ortalama, Medyan, Mod Değerleri

Ortalama      0,58

Medyan       0,00

Mod             0

Std. Sapma  0,878

Yapılan anket sonucuna göre, Internetten alışveriş yaparken Türk mü yoksa yabancı sitemi tercih edersiniz sorusuna 100 kişiden 68’i (% 68) fark etmiyor ayrım yapmıyorum cevabını vermiştir. 26’sı (% 26) kesinlikle Türk siteleri seçiyorum cevabını vermiştir. 6’sı ise kesinlikle yabancı siteleri seçiyorum cevabını vermiştir.

Tablo 1.13. Sanal Alışveriş Yapacağınız Sitelere Nasıl Ulaşıyorsunuz

Sorusunun Frekans, Ortalama, Medyan, Mod, Değerleri

Ortalama      3,50

Medyan       4,00

Mod             4

Std. Sapma  1,487

Yapılan anket sonucuna göre, Internetten alışveriş yapacağımız sitelere nasıl ulaşabileceğimiz sorusuna 100 kişiden 40’ı (% 40) arama motorlarından,  20’si (% 20) linklerden,  17’si (% 17) arkadaş tavsiyesi ile ulaştığını,  11’i ( % 11) basındaki ve medyadaki ilanlardan , 7’si (% 7 ) televizyonda web sitelerinin tanıtımını yapan kanallardan  cevabını vermiştir. 5 kişisi ise (% 5) bilgisayar dergilerini düzenli takip ederek sanal siteleri tanıyorum ve ulaşıyorum cevabını vermiştir.

Online alışveriş sitelerinden en çok hangilerinin kullanıldığına inanıyorsunuz sorusu 6 değişkenle ifade edilmiş olup, cevaplamada birden fazla şık işaretlemede serbest bırakılmıştır.  ( Tablo 3.14 )

Tablo 1.14. Online Alışveriş Sitelerinden En Çok Hangilerinin

Kullanıldığına İnanıyorsunuz    Sorusunun Frekans,

Ortalama, Medyan, Mod, Değerleri

Ortalama      3,00

Medyan       3,00

Mod             3

Std. Sapma  0,00

Yapılan anket sonucuna göre, 100 kişinin 66’sının (% 66) online alışveriş sitelerinden en çok hangilerinin kullanıldığı sorusuna amazon.com cevabı verilmiştir. kişinin 27’si (% 27) hepsiburada.com cevabını vermiştir. 100 kişinin 24’ü (% 24) kangurum.com cevabını vermiştir.

Tablo 1.15. Ülkemizde E-Ticaret Uygulamalarında Tüketici Hakları

Korumasının Sağlandığını Düşünüyor musunuz Sorusunun

Frekans, Ortalama,  Medyan, Mod, Değerleri

Ortalama      -0,44

Medyan       -1,00

Mod             -1

Std. Sapma  0,659

Yapılan anket sonucuna göre, 100 kişiden 41’i (% 41) e-ticaret uygulamalarında tüketici hakları korumasının  sağlanmadığını düşünmektedir. 29’u (% 29) konu hakkında fikrim yok cevabını vermiştir. 21’si ( % 21) gelecekte sağlanacağını ümit ediyorum cevabını vermiştir.

Ülkemizdeki e-ticaret uygulamalarında tüketici hakları koruması konusunda yaşanan sorunlar hakkında kullanıcıların fikirlerini almak amacıyla kullanıcılara 20 soru sorulmuştur. ( Tablo 3.16  )

Tablo 1.16. Ülkemizde E-Ticaret Uygulamalarında Tüketici Hakları

Koruması  Konusunda Yaşanan Sorunların Frekans, Ortalama,  Medyan, Mod, Değerleri

1:Kesinlikle katılmıyorum,

2:Katılmıyorum,

3:Fikrim yok,

4:Katılıyorum,

5:Kesinlikle katılıyorum .

*  Parantez içindekiler % ‘yi ifade etmektedirler.

*  Değişkenlerin kodlama tablosu Ek-1’ te yer almaktadır.

EK-1   DEĞİŞKENLERİN KODLAMA TABLOSU

Diğer analizler için kitabı satın alabileceğiniz linkler kitapyurdu.com ideefixe.com